წინათქმა

ენა ხელმისაწვდომობის ბარიერია. ჯანდაცვის დაწესებულება, რომელიც ვერ ახდენს ფუნქციობს ადგილობრივ ენაზე, ეფექტიანად გამორიცხავს პრაქტიკოსებს, პაციენტებს და თემებს, ვისაც ის ემსახურება. ASF-ის სტანდარტები გამოიყენება 20-ზე მეტ ქვეყანაში, მათ შორის კრიზისულ გარემოებებში, სადაც საქმიანი ინგლისური ენა არ არის საყოველთაოდ ხელმისაწვდომი. ეს პოლიტიკა ადგენს, რა ენაზე გამოქვეყნდება ASF-ის სტანდარტები, კონსულტაციების განცხადებები და პაციენტთა მასალები.

პოლიტიკა ასახავს გაეროს მრავალენოვნების პრინციპს, ორგანიზაციული სახელმძღვანელოს (ASF-MAN-001-v4, ნაწ. 2.2) მოთხოვნებს და ენობრივი სამართლიანობის ვალდებულებებს EDI პოლიტიკაში (ASF-EDI-001-v1).

1. მმართველი ენა

ASF-ის ყველა სტანდარტის, ორგანიზაციული სახელმძღვანელოს, მმართველობის პოლიტიკისა და საბჭოს ოქმის ინგლისური ვერსია არის მმართველი. სხვა ენების ვერსიებს შორის შეუსაბამობის შემთხვევაში, ინგლისური ვერსია სჭარბობს. მმართველი ვერსიის სტატუსი ნათლად მონიშნულია ყოველ გამოქვეყნებულ დოკუმენტზე.

2. სტანდარტების ენები

ყველა ASF-ის სტანდარტი გამოქვეყნდება ინგლისურ და ქართულ ენებზე ერთდროულად გამოქვეყნებასთან ერთად. ქართული ვერსია ტოლფასია მმართველ ვერსიასთან ASF-ის ქართველი მომხმარებლებისთვის. ხუთი პრიორიტეტული ენა ავტორიზებული თარგმანისთვის: რუსული, არაბული, სომხური, ფრანგული, აზერბაიჯანული. ამ ენების თარგმანები გამოქვეყნდება, როდესაც დაფინანსება ხელმისაწვდომი იქნება.

3. კონსულტაციების ენობრივი ხელმისაწვდომობა

ორგანიზაციული სახელმძღვანელოს (ASF-MAN-001-v4, ნაწ. 2.2) მოთხოვნა, რომ კონსულტაციების განცხადებები გამოქვეყნდეს ადგილობრივ დომინანტ ენებზე, ნიშნავს, რომ ყოველი 45-დღიანი კონსულტაციისთვის ASF-ი აქვეყნებს მოკლე შეჯამებას (კრიტერიუმი, ცვლილება, გადაწყვეტილება) ინგლისურ და ქართულ ენებზე. კონსულტაციის შენიშვნები შეიძლება წარდგენილ იქნას ნებისმიერ ენაზე. სარევიზიო პანელი პასუხისმგებელია თარგმანზე, სადაც ეს საჭიროა.

4. სპეციალური კატეგორიები

პაციენტთა ინფორმაციული მასალები — ბუკლეტები, ბანერები, QR-ზე დაფუძნებული Patient Voice სისტემა — იბეჭდება ყოველი კონკრეტული დაწესებულების ადგილობრივ ენაზე ან ენებზე. პაციენტისთვის განკუთვნილი მასალები CC BY 4.0 ლიცენზიის ქვეშ გამოქვეყნდება, ასე რომ ეროვნულ ორგანიზაციებს, სამინისტროებს და ადგილობრივ NGO-ებს შეუძლიათ ადაპტირება ყოველი ნებართვის გარეშე.

4b. ნიშნური ენა

ASF-ი ვალდებულია, სადაც ეს ფინანსურად შესაძლებელია, პაციენტთა საკომუნიკაციო მასალებს ნიშნური ენის ვერსიაც ახლდეს. ეს ვალდებულება ასახულია EDI პოლიტიკის (ASF-EDI-001-v1) სამართლიანობის ჩამონათვალში. ამჟამად ეს ვალდებულება ინდივიდუალური დაწესებულებების შეხედულებისამებრ ხდება.

4c. სერვეიორი და პაციენტი — საერთო ენა არ არსებობს

სერვეიორი, ვისაც საშუალება არ აქვს პაციენტ-ტრეისერის ინტერვიუ ჩაატაროს საქართველოში, უნდა გამოიყენოს ASF-ის სერტიფიცირებული თარჯიმანი ან დაწესებულების სამედიცინო პერსონალი, სადაც ეს შესაძლებელია — უცვლელი ციტატებით. სერვეიორი არ დაამახინჯებს პაციენტის კომენტარებს ენობრივ ბარიერებისგან გამომდინარე.

5. სერვეიორთა ენობრივი შესაძლებლობები

ASF-ი შეადგენს სერვეიორთა ბაზას ენების მიხედვით. სანამ ეს ბაზა სრულდება, სერვეიორი, ვისაც ენის შეზღუდვა აქვს, ვალდებულია ეს გამოაცხადოს სერვეის დავალების დროს. ენობრივი შეზღუდვა თვითონ ვერ გახდება სერვეის ხარისხის ნაკლოვანებების საფუძველი — მაგრამ შეიძლება გახდეს გადანაწილების საფუძველი.

6. ავტომატური თარგმანი

ASF-ი ავტომატური სისტემებით თარგმნილ კლინიკური სტანდარტების ტექსტს არ გამოაქვეყნებს ავტორიზებული ადამიანური შემოწმების გარეშე. მმართველ ტექსტზე მიბმული ინსტრუმენტები შეიძლება გამოიყენოს ინდივიდუალური პრაქტიკოსმა — მაგრამ ასეთი გამოყენება ASF-ის ოფიციალური გამოქვეყნება არ არის. ეს ვალდებულება ვრცელდება სტანდარტების ტექსტზე, ორგანიზაციულ სახელმძღვანელოზე და ყველა მმართველობის პოლიტიკაზე.

წყაროები

1. გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია. გაეროს ოფიციალური ენები. ნიუ-იორკი: გაერო; 2023.
2. ASF. ორგანიზაციული სახელმძღვანელო ASF-MAN-001-v4. პარიზი: ASF; 2026.
3. ASF. თანასწორობის, მრავალფეროვნებისა და ინკლუზიის პოლიტიკა ASF-EDI-001-v1. პარიზი: ASF; 2026.
4. Creative Commons. Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). 2013.